Bulut bili\u015fim (Cloud computing) veya i\u015flevsel anlam\u0131yla \u00e7evrim i\u00e7i bilgi da\u011f\u0131t\u0131m\u0131; bili\u015fim ayg\u0131tlar\u0131 aras\u0131nda ortak bilgi payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flayan hizmetlere verilen genel ad. Bulut bili\u015fim bu y\u00f6n\u00fcyle bir \u00fcr\u00fcn de\u011fil, hizmettir; temel kaynaktaki yaz\u0131l\u0131m ve bilgilerin payla\u015f\u0131m\u0131 sa\u011flanarak, mevcut bili\u015fim hizmetinin; bilgisayarlar ve di\u011fer ayg\u0131tlardan elektrik da\u011f\u0131t\u0131c\u0131lar\u0131na benzer bir bi\u00e7imde bili\u015fim a\u011f\u0131 (tipik olarak \u0130nternet’ten) \u00fczerinden kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bulut s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc dosyalar\u0131n sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 konumu i\u015faret etmektedir. Klasik bir alg\u0131 olarak i\u015flemleme ve saklama konumlar\u0131n\u0131n ayn\u0131 ayg\u0131tta bulunmas\u0131 durumu kli\u015fele\u015fmi\u015ftir. Ancak saklama boyutu bulutlara yani saklama ve altyap\u0131 hizmeti bar\u0131nd\u0131ran hizmetlere do\u011fru kaymaktad\u0131r. Bu gidi\u015fin ilk \u00f6nc\u00fc uygulamalar\u0131, \u0130nternet sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan, yedekleme amac\u0131yla sunulan bulutlard\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
Bilgisayar kuramc\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan \u0130nternet’in gelece\u011finin bulut bili\u015fimden ge\u00e7ti\u011fi iddia edilmektedir. Buna g\u00f6re gelecekte, bilgisayar hard disklerinin yerine lar\u0131n kullan\u0131laca\u011f\u0131 \u00f6n g\u00f6r\u00fcs\u00fc hakimdir. Bu bili\u015fim ayg\u0131tlar\u0131nda herhangi bir altyap\u0131 haz\u0131rlamadan, tamamen \u00e7evrim i\u00e7i a\u011f vas\u0131tas\u0131yla i\u015flevsel uygulamalara ula\u015fmak anlam\u0131na gelmektedir. Bu sekt\u00f6r\u00fcn geli\u015fmesiyle, \u00f6zellikle bili\u015fim teknolojisi t\u00fcketen toplumlarda bir\u00e7ok bilgi da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 sa\u011flayan firman\u0131n \u00f6nemli bir konuma gelece\u011fi, hatta sekt\u00f6rdeki rekabetin hukuksal sorunlara neden olabilece\u011fi tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc t\u00fcm bilgi-i\u015flem uygulamalar\u0131n\u0131n \u00e7evrim i\u00e7i altyap\u0131ya kayd\u0131r\u0131lmas\u0131na giden yol; ki\u015fisel bilgilere istenilmeyen eri\u015fimleri do\u011furabilme tehlikesini ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n
Bulut bili\u015fim, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n yerel konumlar\u0131nda; herhangi bir i\u015flem, yaz\u0131l\u0131m, veri eri\u015fimi veya servis altyap\u0131s\u0131 gerekmeksizin; al\u0131nacak hizmetin sa\u011flanabilmesini konu alan bili\u015fim servisidir. Bu hizmetin kullan\u0131m kuramlamas\u0131 elektrik da\u011f\u0131t\u0131c\u0131lar\u0131yla paralellik g\u00f6stermekte, b\u00f6ylece kullan\u0131c\u0131lar diledikleri hizmetten kendi ayg\u0131tlar\u0131nda herhangi bir altyap\u0131 olu\u015fturmadan yararlanabilmektedir.<\/p>\n
Bu kuram bili\u015fim teknolojilerindeki s\u00fcrekli bir gereklili\u011fin yerini doldurmu\u015ftur. Bili\u015fim \u00fcr\u00fcnlerinin yaz\u0131l\u0131m boyutlar\u0131ndaki art\u0131\u015flar dikkate al\u0131n\u0131rsa: yeni altyap\u0131 ve yeni personel e\u011fitimleri gibi fakt\u00f6rlerin ortadan kalkmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan bu sistem, abonelik veya birim ba\u015f\u0131 \u00f6deme mant\u0131\u011f\u0131yla; \u0130nternette ger\u00e7ek zamanl\u0131 i\u015flem yapabilme yetene\u011finin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmi\u015ftir.<\/p>\n
Bulut bili\u015fim, \u0130nternet teknoloji servisleri i\u00e7in temeli \u0130nternet protokollerine dayanan; yeni bir tamamlay\u0131c\u0131, hizmet da\u011f\u0131t\u0131c\u0131 olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Bu sistem sayesinde programlarla yap\u0131lan bir\u00e7ok bili\u015fimsel i\u015flem; art\u0131k \u0130nternet \u00fczerinden sanal olarak yap\u0131labilmektedir.Bu \u0130nternet’le birikte uzak bilgisayarlara eri\u015febilmek ve bu bilgisayarlar \u00fczerinden veri i\u015fleyebilme tekni\u011finin bir getirisidir. \u00c7evrim i\u00e7i olarak yap\u0131land\u0131r\u0131lan a\u011f tabanl\u0131 ara\u00e7lar ve uygulamalar sayesinde, a\u011f taray\u0131c\u0131lar\u0131 bir\u00e7ok program\u0131n bir araya topland\u0131\u011f\u0131 ve bilgisayarlar aras\u0131 i\u015flem yap\u0131labilen bir alana d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
Bulut bili\u015fim, a\u011f taray\u0131c\u0131lar\u0131yla eri\u015filen siteler sayesinde uygulamalar\u0131n \u0130nternet \u00fczerinden kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bu yaz\u0131l\u0131mlar ve verilerin uzak bir konumda bulunan sunucularda eri\u015fime a\u00e7\u0131lmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olur. Bu kullan\u0131m iki genel \u00e7er\u00e7eveye sahiptir. Bunlardan ilki yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan programlarla olu\u015fturulan dosyalar\u0131n herhangi bir konumda g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenebilmesini sa\u011flayan \u00e7evrim i\u00e7i uygulamalard\u0131r. \u00d6rne\u011fin Microsoft Ofis ile yaz\u0131lan bir metin belgesinin bu yaz\u0131l\u0131m\u0131n kurulu olmad\u0131\u011f\u0131 bir konumda, \u0130nternet \u00fczerinden \u00f6n izlemeye al\u0131nabilmesi bu t\u00fcr bir geli\u015fimdir. Sistemin ikinci boyutu ise \u00e7evrim i\u00e7i i\u015flevsel yarat\u0131mlar\u0131n olu\u015fturulabilmesidir. Bunun i\u00e7in sayfa yinelemesi gerektirmeyen ve konum dinamikli\u011fini sa\u011flayan bir sistem olan AJAX geli\u015ftirilmi\u015ftir. B\u00f6ylece i\u015flevsel etkinin izd\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc an\u0131nda sayfaya yans\u0131t\u0131labilmi\u015f, \u0130nternet \u00fczerinden program kullan\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bir\u00e7ok bulut bili\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131; bir\u00e7ok sistem i\u00e7in gerekli altyap\u0131y\u0131 temel bir veri sisteminden aktarmakta, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n bili\u015fim ayg\u0131tlar\u0131nda bu programlar\u0131n y\u00fckl\u00fc olmas\u0131 ihtiyac\u0131 ortadan kalkmaktad\u0131r. Bununla birlikte, geli\u015fen bu yeni sekt\u00f6rde ticari haklar\u0131n korunumu \u00f6nemli bir durum olarak belirmektedir, bunun i\u00e7in hizmet derecelendirme anla\u015fmalar\u0131 olsa da; k\u00fc\u00e7\u00fck \u015firketler patentli \u00f6zel adland\u0131rmalardan ka\u00e7\u0131narak, sekt\u00f6rde yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
Tarih\u00e7e<\/strong> Bulut s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc \u0130nternet i\u00e7in kullan\u0131lan bir metafor idi, telefon \u015femalar\u0131nda bir a\u011f\u0131 belirtmekte olan bulutvari \u015feklin standartla\u015fm\u0131\u015f kullan\u0131m\u0131n\u0131 esas alm\u0131\u015ft\u0131 ve sonralar\u0131 bilgisayar a\u011f diyagramlar\u0131nda \u0130nternet’e ait temel altyap\u0131n\u0131n bir g\u00f6sterimi olarak kullan\u0131ld\u0131.<\/p>\n 1990\u2019larda \u00f6nceden noktadan noktaya \u00f6zel veri devreleri sa\u011flayan telekom\u00fcnikasyon \u015firketleri, art\u0131k daha iyi hizmet kalitesine ve daha az masrafa sahip olan Sanal \u00d6zel A\u011f hizmetlerini sa\u011flamaya ba\u015flad\u0131lar. Kullan\u0131m\u0131 dengelemek i\u00e7in uygun g\u00f6rd\u00fcklerinde trafik anahtarlama ile toplam a\u011f bant geni\u015fli\u011fini daha etkin kullanmay\u0131 ba\u015fard\u0131lar. Bulut sembol\u00fc sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n sorumluluklar\u0131 ile kullan\u0131c\u0131lar\u0131n sorumluluklar\u0131 aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r\u0131 belirtmek i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131. Bulut bili\u015fim bu s\u0131n\u0131r\u0131 sunuculardan a\u011f altyap\u0131s\u0131na kadar kapsayacak \u015fekilde geni\u015fletmi\u015ftir.<\/p>\n Bulut bili\u015fimin temel kavram\u0131 1950\u2019lere dayanmaktad\u0131r; \u00fcniversite ve \u015firketlerde kullan\u0131lan b\u00fcy\u00fck boyutlu ana bilgisayarlara zay\u0131f istemciler\/terminal bilgisayarlar taraf\u0131ndan ula\u015f\u0131labilirdi. Bir ana bilgisayar al\u0131nmas\u0131 \u00e7ok masrafl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, var olan bu bilgisayardan en iyi \u015fekilde faydalan\u0131lmas\u0131 olduk\u00e7a \u00f6nemliydi. Piyasada zaman payla\u015f\u0131m\u0131 (time sharing) olarak bilinen, bir\u00e7ok kullan\u0131c\u0131n\u0131n bilgisayar\u0131 hem fiziksel eri\u015fimde hem de CPU kullan\u0131m\u0131nda payla\u015fmas\u0131na izin veren, bilgisayar\u0131n bo\u015f kalma s\u00fcresini elimine eden bu sistem bilgisayarlardan en iyi \u015fekilde istifade edilmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Bilgisayarlar yayg\u0131nla\u015ft\u0131k\u00e7a, bilim adamlar\u0131 ve teknoloji uzmanlar\u0131 b\u00fcy\u00fck boyutlu bilgi i\u015fleme g\u00fcc\u00fcn\u00fc zaman payla\u015f\u0131m\u0131 yoluyla daha fazla kullan\u0131c\u0131ya sunman\u0131n yollar\u0131n\u0131 arad\u0131lar. Son kullan\u0131c\u0131lara daha verimli bir kullan\u0131m ve CPU\u2019ya eri\u015fim \u00f6nceliklendirmesi kullanarak altyap\u0131, platform ve uygulamalar\u0131n optimum kullan\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flamak \u00fczere algoritmalarla deneyler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n John McCarthy\u2019nin 1960\u2019larda bilgi i\u015flem kullan\u0131m\u0131n\u0131n bir g\u00fcn elektrik ve su hizmeti gibi bir kamu hizmeti \u015feklinde organize edilebilece\u011fi konusunda \u00f6ng\u00f6r\u00fcleri vard\u0131. Bulut bili\u015fimin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u00f6zelliklerinin neredeyse tamam\u0131 (esnek hizmet sa\u011flama, kamu hizmeti olarak sa\u011flanma, \u00e7evrimi\u00e7i a\u011f \u00fczerinde bulunma, s\u0131n\u0131rs\u0131z kaynak ill\u00fczyonu) elektrik da\u011f\u0131t\u0131m sekt\u00f6r\u00fc ile k\u0131yas edilerek genel, \u00f6zel, kamu ve topluluklara ayr\u0131 kullan\u0131m formlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek Douglas Parkhill\u2019in 1966 tarihli \u201cThe Challange of Computer Utility\u201d adl\u0131 kitab\u0131nda incelenmi\u015ftir. Di\u011fer ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bulut bili\u015fimin tarihini 1950\u2019lere bilim adam\u0131 Herb Grosch\u2019un b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n aptal (dumb) terminaller kullanarak 15 adet b\u00fcy\u00fck veri merkezinden \u00e7al\u0131\u015fan bir sistem kullanaca\u011f\u0131 varsay\u0131m\u0131na dayand\u0131rmaktad\u0131r. Bu g\u00fc\u00e7l\u00fc bilgisayarlar\u0131n \u00e7ok pahal\u0131 olmas\u0131 sebebiyle, GE\u2019nin GEISCO, IBM subsidiary the service bureau Corporation, Tymshare, National CSS, Dial Data, Bolt, Beranek and Newman gibi \u015firketler kendilerine ait olan bu bilgi i\u015flem kapasitelerini zaman payla\u015f\u0131m\u0131 ve \u00e7e\u015fitli d\u00fczenlemelerle ticari bir giri\u015fim olarak pazarlam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n Y\u00fcksek kapasiteli a\u011flar\u0131n her yerde kullan\u0131labilir olmas\u0131, bilgisayarlar\u0131n ve depolama cihazlar\u0131n\u0131n ucuzlamas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra donan\u0131m sanalla\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n yayg\u0131n olarak benimsenmesi, hizmet ama\u00e7l\u0131 mimari, \u00f6zerk (otonom) ve hizmet bilgi i\u015flemesi bulut bili\u015fimde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir b\u00fcy\u00fcmeye \u00f6nayak oldu.<\/p>\n Dot-com balonu d\u00f6neminden sonra, Amazon veri merkezlerini modernize ederek bulut bili\u015fimin geli\u015fmesinde anahtar bir rol oynad\u0131. Bu d\u00f6nemde bilgisayar a\u011flar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu kapasitelerinin %10\u2019unu kullan\u0131yordu, sadece \u00f6zel durumlardaki kapasite art\u0131\u015flar\u0131 i\u00e7in b\u00fct\u00fcn sistem bekliyordu. Amazon bo\u015f bekleyen bu kaynaklar\u0131 bilgi i\u015fleme hizmet servisi olarak kulland\u0131. Yeni bulut mimarisinin temelinin at\u0131lmas\u0131n\u0131n sonucu olarak \u00f6nemli \u015firket i\u00e7i verimlilik art\u0131\u015flar\u0131 ya\u015fand\u0131. Amazon\u2019un k\u00fc\u00e7\u00fck aktif \u00e7al\u0131\u015fan ekipleri \u201ciki pizza tak\u0131mlar\u0131\u201d vas\u0131tas\u0131yla yeni \u00f6zellikler kolayca eklendi. Amazon \u015firket i\u00e7inde geli\u015ftirdi\u011fi bu hizmetleri d\u0131\u015far\u0131ya pazarlamak \u00fczere yeni \u00fcr\u00fcn geli\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ba\u015flatt\u0131 ve Amazon Web Hizmetleri (AWS) 2002 y\u0131l\u0131nda hizmete girdi.[21] \u0130lk ger\u00e7ek bulut bili\u015fim hizmeti olarak Amazon S3 2006 y\u0131l\u0131nda hizmete girdi. Bununla birlikte as\u0131l bulu\u015f S3 i\u00e7in geli\u015ftirilen fiyatland\u0131rma modeliydi, kulland\u0131k\u00e7a \u00f6de modeli \u015fu an bulut hizmetleri fiyatland\u0131r\u0131lmas\u0131nda defakto standart olmu\u015ftur.<\/p>\n 2008\u2019in ba\u015flar\u0131nda, Eucalyptus ilk a\u00e7\u0131k kaynak, \u00f6zel bulutlar\u0131n yerle\u015ftirilmesi i\u00e7in kullan\u0131lan Amazon Web Services-API uyumlu platform oldu. Yine 2008 ba\u015flar\u0131nda, OpenNebula, Avrupa komisyonu taraf\u0131ndan desteklenen RESERVOIR projesi \u00f6zel, hibrid (karma) ve federasyon bulutlar\u0131n\u0131 uygulayan ilk a\u00e7\u0131k kaynak yaz\u0131l\u0131m oldu. Ayn\u0131 y\u0131l i\u00e7erisinde IRMOS Avrupa Komisyonu taraf\u0131ndan desteklenen proje kapsam\u0131nda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar bulut tabanl\u0131 altyap\u0131lar\u0131n hizmet kalitesinde (QoS) garanti edilecek elemanlara \u00f6rne\u011fin veri aktar\u0131m h\u0131z\u0131, a\u011f gecikmesi, paket gecikme s\u00fcresi de\u011fi\u015fimi (jitter), paket kaybolma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131, bit hata oran\u0131 gibi (ger\u00e7ek zamanl\u0131 interaktif uygulamalar taraf\u0131ndan da kullan\u0131lmaktad\u0131r) yo\u011funla\u015ft\u0131, sonu\u00e7 olarak ger\u00e7ek zamanl\u0131 bulut ortam\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. 2008\u2019in ortalar\u0131na gelindi\u011finde, Gartner bulut bili\u015fimi bilgi teknoloji hizmetleri sekt\u00f6r\u00fcnde hem kullan\u0131c\u0131lar hem de tedarik\u00e7iler aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi de\u011fi\u015ftirebilecek potansiyeli i\u015faret etti. Thinkgrid i\u015fletmelerin kendilerine ait donan\u0131m ve yaz\u0131l\u0131m varl\u0131klar\u0131n\u0131, kulland\u0131k\u00e7a \u00f6de hizmet modelleri ile de\u011fi\u015ftirdi\u011fini b\u00f6ylece gelecekte baz\u0131 BT \u00fcr\u00fcnlerinde (tabletler, laptoplar veya thin clientler gibi) art\u0131\u015f olurken baz\u0131 BT \u00fcr\u00fcnlerinde (PC’ler gibi) azal\u0131\u015f olaca\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n Bulut bili\u015fimin NIST (ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstit\u00fcs\u00fc) taraf\u0131ndan yap\u0131lan tan\u0131m\u0131 \u015fu \u015fekildedir; “Bulut bili\u015fim, d\u00fc\u015f\u00fck y\u00f6netim \u00e7abas\u0131 veya servis sa\u011flay\u0131c\u0131 etkile\u015fimi ile, h\u0131zl\u0131 al\u0131n\u0131p sal\u0131verilebilen ayarlanabilir bili\u015fim kaynaklar\u0131n\u0131n payla\u015f\u0131l\u0131r havuzuna, istendi\u011finde ve uygun bir \u015fekilde a\u011f eri\u015fimi sa\u011flayan bir modeldir.”<\/p>\n Benzer sistemler ve kavramlar Otonom (\u00f6zerk) bilgi i\u015fleme: Bilgisayar sistemleri kendini y\u00f6netme kabiliyetlidir. H\u0131zl\u0131 kullan\u0131m, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n teknolojik altyap\u0131 kaynaklar\u0131n\u0131 tekrar tekrar sa\u011flama kabiliyeti ile geli\u015fir. Daha az masrafl\u0131 yerlerde altyap\u0131n\u0131n merkezile\u015ftirilmesi (mesela gayrimenkul, elektrik gibi) \u00d6l\u00e7eklenebilirlik ve esneklik \u00f6zelli\u011fi, dinamik (talep \u00fczerine) kaynaklar\u0131n haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 sayesinde detayl\u0131, self servis temelli, ger\u00e7ek zamanl\u0131ya yak\u0131n hizmetler kullan\u0131c\u0131lara sunulur.[36][37]<\/p>\n Performans monit\u00f6rlenir, tutarl\u0131 ve gev\u015fek ba\u011fl\u0131 mimariler web hizmetleri kullan\u0131larak sistem ara y\u00fcz\u00fc gibi kurulurlar.<\/p>\n Verinin merkezile\u015ftirilmesi sayesinde g\u00fcvenlik geli\u015fmi\u015ftir, art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f g\u00fcvenlik odakl\u0131 kaynaklar gibi fakat baz\u0131 hassas veriler \u00fczerindeki kontrol kayb\u0131 ile ilgili ve depolanm\u0131\u015f \u00e7ekirdekler i\u00e7in g\u00fcvenlik eksikli\u011fi ile ilgili endi\u015feler s\u00fcrmektedir.[38] G\u00fcvenlik \u00e7o\u011fu durumda geleneksel sistemlerden \u00e7ok daha iyidir \u00e7\u00fcnk\u00fc sa\u011flay\u0131c\u0131lar m\u00fc\u015fterilerinin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetmedi\u011fi g\u00fcvenlik sorunlar\u0131na kaynak ay\u0131rabilecek durumdad\u0131rlar.[39] Bununla birlikte, veri geni\u015f bir alan \u00fczerinde veya \u00e7ok say\u0131da cihaz \u00fczerinde da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ve \u00e7ok kullan\u0131c\u0131l\u0131 sistemler ba\u011flant\u0131s\u0131z kullan\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumlarda g\u00fcvenli\u011fin karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 inan\u0131lmaz bir \u015fekilde artar. Ek olarak, g\u00fcvenlik denetim g\u00fcnl\u00fcklerine kullan\u0131c\u0131 eri\u015fimi \u00e7ok zorla\u015f\u0131r veya imk\u00e2ns\u0131zla\u015f\u0131r. \u00d6zel bulut kurulumlar\u0131, k\u0131smen m\u00fc\u015fterilerin altyap\u0131 \u00fczerindeki kontrol\u00fc elinde bulundurma arzusu ve bilgi g\u00fcvenli\u011finin kontrol\u00fcn\u00fc kaybetmekten sak\u0131nmalar\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n Bulut bili\u015fim uygulamalar\u0131n\u0131n bak\u0131m\u0131 kolayd\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc her kullan\u0131c\u0131n\u0131n bilgisayar\u0131nda kurulmas\u0131 gibi bir gereksinim yoktur ve farkl\u0131 yerlerden eri\u015filebilir.<\/p>\n Talep \u00fczerine self servis<\/strong> Bulut bili\u015fimin self servis hizmetinin al\u0131nabilmesi i\u00e7in, m\u00fc\u015fteriler bulut hizmet kataloglar\u0131ndan edinilen bulut bili\u015fim \u015fablonunun yarat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in altyap\u0131 sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131na istemde bulunur. Bu t\u00fcr \u015fablon ve blueprint \u00fcreticilerine \u00f6rnek olarak HP ve RedHat verilebilir, HP CloudMaps Right Scale ve RedHat Cloudforms ad\u0131nda \u015fablonlar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n \u015eablonlar, m\u00fc\u015fteriler taraf\u0131ndan bulut hizmetlerinin kurulabilmesi i\u00e7in \u00f6nceden tan\u0131mlanm\u0131\u015f konfig\u00fcrasyonlar i\u00e7erirler. \u015eablonlar bulunan teknik bilgiler kullan\u0131larak bulutlar kolayca kurulabilir. Her \u015fablon farkl\u0131 bulut altyap\u0131lar\u0131 i\u00e7in spesifik konfig\u00fcrasyon detaylar\u0131n\u0131 i\u00e7erir. Ayr\u0131ca spesifik g\u00f6revlerin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in kullan\u0131lan sunucularla ilgili \u00f6rne\u011fin bar\u0131nd\u0131rma uygulamalar\u0131, veri tabanlar\u0131, web siteleri vb. bilgileri i\u00e7erir. \u015eablonlar ayr\u0131ca \u00f6nceden tan\u0131mlanm\u0131\u015f web hizmeti, i\u015fletim sistemi, veri taban\u0131, g\u00fcvenlik ayarlamalar\u0131 ve y\u00fck dengeleme i\u00e7erir.<\/p>\n Bulut hizmeti alan m\u00fc\u015fteriler bir self servis portal\u0131 vas\u0131tas\u0131yla bulut \u015fablonlar\u0131n\u0131 kullanarak uygulamalar\u0131 bulutlar aras\u0131nda ta\u015f\u0131rlar. \u00d6nceden tan\u0131mlanm\u0131\u015f \u015fablonlar uygulamalar\u0131n farkl\u0131 ortamlarda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in gerekli olan b\u00fct\u00fcn bilgileri tan\u0131mlar, \u00f6rnek olarak, bir \u015fablon AWS, VMware veya Redhat gibi farkl\u0131 bulut platformlar\u0131na temellenmi\u015f olan sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n ayn\u0131 uygulamay\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rabilmeleri i\u00e7in gerekli tan\u0131mlamalar\u0131 yapar.[45] Kullan\u0131c\u0131 organizasyonlar\u0131 bulut \u015fablonlar\u0131ndan faydalan\u0131rlar \u00e7\u00fcnk\u00fc bulut konfig\u00fcrasyonlar\u0131n\u0131n teknik konular\u0131 \u015fablonlarda bulunur, m\u00fc\u015fterilere bulut hizmetlerini bir butona basarak kontrol edebilme olana\u011f\u0131 sa\u011flar. Geli\u015ftiriciler taraf\u0131ndan da bulut hizmetleri katalo\u011funu olu\u015fturmak i\u00e7in bulut \u015fablonlar\u0131 kullan\u0131l\u0131r.[48]<\/p>\n Hizmet modelleri<\/strong> Altyap\u0131 hizmeti (IaaS)<\/strong> Uygulamalar\u0131 yerle\u015ftirebilmek i\u00e7in bulut hizmeti alan m\u00fc\u015fteriler makinalara i\u015fletim sistem imajlar\u0131n\u0131 y\u00fckledi\u011fi gibi uygulama yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 da y\u00fckler. Bu modelde i\u015fletim sistemleri ve uygulama yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131n onar\u0131m\u0131ndan, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinden bulut hizmeti alan sorumludur.<\/p>\n Bulut sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 genellikle Altyap\u0131 hizmetini (IaaS) hizmet bilgi i\u015fleme temeli \u00fczerinde; yani ayr\u0131lan ve t\u00fcketilen kaynak miktar\u0131n\u0131n \u00fccrete yans\u0131t\u0131lmas\u0131 olarak faturaland\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n Altyap\u0131 hizmeti (IaaS) temel olarak m\u00fc\u015fterilerin bulut sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n bilgi teknolojileri altyap\u0131s\u0131ndan kendilerine daha uygun \u015fartlarda faydalanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n Platform hizmeti (PaaS)<\/strong> Uygulama geli\u015ftiricileri bir bulut platformunda kendi yaz\u0131l\u0131m \u00e7\u00f6z\u00fcmlerini sat\u0131n alma masraflar\u0131n\u0131, zorluklar\u0131n\u0131 \u00e7ekmeden ve temelinde bulunan donan\u0131m ve yaz\u0131l\u0131m katmanlar\u0131n\u0131 y\u00f6netmesine gerek olmadan geli\u015ftirebilir ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rabilir. Baz\u0131 Platform hizmetleri, elinde bulundurdu\u011fu sunucu ve depolama kaynaklar\u0131n\u0131 otomatik olarak uygulama talebini kar\u015f\u0131layacak \u015fekilde yani bulut hizmeti alanlar\u0131n manuel olarak kaynak ay\u0131rma yapmas\u0131na gerek olmadan kaynak kullan\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7eklenmesine izin verir.<\/p>\n Platform hizmeti sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131na \u00f6rnek olarak; Amazon Elastic Beanstalk, IBM Bluemix, Cloud Foundry, Heroku, Force.com, EngineYard, Mendix, Google App Engine, Microsoft Azure ve OrangeSpace verilebilir.<\/p>\n Yaz\u0131l\u0131m hizmeti (SaaS)<\/strong> Yaz\u0131l\u0131m hizmeti (SaaS) uygulamalar\u0131 i\u00e7in fiyatland\u0131rma modeli genellikle ayl\u0131k ve y\u0131ll\u0131k bazda kullan\u0131c\u0131 ba\u015f\u0131na toptan fiyatland\u0131rmad\u0131r, b\u00f6ylece kullan\u0131c\u0131lar eklenir veya \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rsa fiyat \u00f6l\u00e7eklenebilir ve ayarlanabilirdir.<\/p>\n Yaz\u0131l\u0131m hizmeti (SaaS) \u00f6rnek olarak Google Apps, innkeypas, Quickbooks online, Limelight Video platform, Salesforce.com, Microsoft Office 365.<\/p>\n Bulut istemcileri<\/strong> Bu cihazlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 uygulamalar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu veya tamam\u0131 i\u00e7in bulut bili\u015fimden faydalan\u0131r ve bulut bili\u015fimsiz hi\u00e7bir i\u015fe yaramamaktad\u0131r. \u00d6rnek olarak zay\u0131f istemciler ve taray\u0131c\u0131 tabanl\u0131 Chromebook\u2019lard\u0131r. Bulut uygulamalar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu istemciler \u00fczerinde spesifik bir yaz\u0131l\u0131m gereksinimi duymaz ve bulut uygulamalar\u0131yla etkile\u015fmek i\u00e7in web taray\u0131c\u0131s\u0131 kullan\u0131rlar. Ajax ve HTML5 ile kullan\u0131c\u0131 aray\u00fczleri bilgisayar\u0131n kendisindeki uygulamalara benzer hatta daha iyi bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcme ula\u015ft\u0131. Bulut uygulamalar\u0131n\u0131n baz\u0131lar\u0131, bu uygulamalar i\u00e7in adanm\u0131\u015f spesifik istemci yaz\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 destekler (\u00f6rne\u011fin sanal desktop istemcileri ve email istemcilerinin \u00e7o\u011fu). \u015eu anki teknolojiye \u00f6nceki dillerden, platformlardan ve tekniklerden kalan veri ve uygulamalar (\u00f6rne\u011fin i\u015f \u00e7izgisi uygulamalar\u0131, bu uygulamalar i\u015fletmeler i\u00e7in olmazsa olmaz uygulamalard\u0131r, bug\u00fcne kadar zay\u0131f istemci Windows bilgi i\u015fleme i\u00e7erisinde bulunuyordu) ekran payla\u015f\u0131m teknolojisi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla da\u011f\u0131t\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n Yerle\u015ftirme modelleri<\/strong>\u00a0,\u00a0Bulut bili\u015fim tipleri,\u00a0Genel bulut Topluluk Bulutu<\/strong> Hibrit (karma) bulut<\/strong> \u00d6zel Bulut<\/strong> Bir \u00f6zel bulut projesi ger\u00e7ekle\u015ftirilirken i\u015f ortam\u0131n\u0131n sanalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in belirli bir seviye ve s\u00f6zle\u015fme derecesi belirlenmelidir ve organizasyonun var olan kaynaklar hakk\u0131nda kararlar\u0131n\u0131 yeniden de\u011ferlendirmesi gerekir. Do\u011fru yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman, i\u015f \u00fczerinde pozitif bir etkiye sahip olabilir, fakat projedeki ad\u0131mlar\u0131n her biri ciddi hasar g\u00f6rebilme ihtimallerinin engellenmesi ad\u0131na ele al\u0131nmas\u0131 gereken g\u00fcvenlik meselelerini ortaya koyar.<\/p>\n \u00d6zel bulutlar ele\u015ftirilere sebep olmaktad\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc kullan\u0131c\u0131lar hala bunlar\u0131 almak, kurmak ve y\u00f6netmek zorundalar hatta daha az aktif kat\u0131l\u0131ml\u0131 y\u00f6netim modellerinden faydalanamamaktalar[57], esas\u0131nda bulut bili\u015fimi bu kadar merak uyand\u0131r\u0131c\u0131 yapan ekonomik modele olan gereksinimidir.<\/p>\n Mimari<\/strong> \u00d6n taraf, istemcinin bilgisayar\u0131n\u0131 (veya bilgisayar a\u011f\u0131n\u0131) ve bulut bili\u015fim sistemine eri\u015fim i\u00e7in gerekli olan uygulamay\u0131 i\u00e7erir. B\u00fct\u00fcn bili\u015fim sistemleri ayn\u0131 kullan\u0131c\u0131 ara y\u00fcz\u00fcne sahip de\u011fildir. Web tabanl\u0131 e-posta programlar\u0131 gibi hizmetler herhangi bir web taray\u0131c\u0131s\u0131 kullanarak \u00e7al\u0131\u015fabilir. Di\u011fer sistemler istemcilere a\u011f eri\u015fimi sa\u011flayan birbirinden farkl\u0131 uygulamalar sa\u011flarlar.<\/p>\n Sistemin arka taraf\u0131nda bili\u015fim hizmetlerinin bulutunu olu\u015fturan \u00e7e\u015fitli bilgisayarlar, sunucular, veri depolama sistemleri vard\u0131r. Teoride, bir bulut bili\u015fim sistemi pratik olarak veri i\u015flemeden video oyunlar\u0131na kadar b\u00fct\u00fcn bilgisayar programlar\u0131n\u0131 i\u00e7erebilir. Genellikle her bir uygulaman\u0131n kendine ait bir sunucusu vard\u0131r.<\/p>\n Bir merkez sunucusu sistemi y\u00f6netir, trafi\u011fi ve istemci taleplerini her \u015feyin yolunda gitti\u011finden emin olmak i\u00e7in monit\u00f6rler. Protokoller denilen bir tak\u0131m kurallar\u0131 izler ve middleware denilen \u00f6zel bir yaz\u0131l\u0131m kullan\u0131r. Middleware a\u011f ba\u011flant\u0131l\u0131 bilgisayarlar\u0131n birbiriyle ileti\u015fim kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. \u00c7o\u011fu durumda sunucular tam kapasite \u00e7al\u0131\u015fmazlar. Bu kullan\u0131lmayan i\u015fleme g\u00fcc\u00fcn\u00fcn bo\u015fa gitmesi manas\u0131na gelir. Fiziksel bir sunucuyu asl\u0131nda her biri kendi ba\u011f\u0131ms\u0131z i\u015fletim sistemini \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran \u00e7oklu sunucularm\u0131\u015f gibi kullanmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu tekni\u011fe sanalla\u015ft\u0131rma denilmektedir. Sunucu sanalla\u015ft\u0131rmas\u0131 birbirinden ayr\u0131 bulunan sunuculardan en iyi \u015fekilde faydalan\u0131lmas\u0131yla daha az fiziksel makineye ihtiya\u00e7 duyulmas\u0131na sebep olur.<\/p>\n E\u011fer bir bulut bili\u015fim \u015firketi bir\u00e7ok istemciye sahip ise, depolama alan\u0131 i\u00e7in y\u00fcksek bir talep olmas\u0131 muhtemeldir. Baz\u0131 \u015firketler y\u00fczlerce dijital depolama cihaz\u0131 gereksinimi duyar. Bulut bili\u015fim sistemleri b\u00fct\u00fcn istemcilerinin bilgilerini koruyabilmek i\u00e7in asgari \u00e7iftli depolama cihazlar\u0131 bulundurmal\u0131d\u0131r. Bunun sebebi bu cihazlar ayn\u0131 bilgisayarlar gibi kimi durumlarda ar\u0131zalanmaktad\u0131r. Bir bulut bili\u015fim sistemi b\u00fct\u00fcn istemcilerinin bilgilerinin kopyas\u0131n\u0131 olu\u015fturmal\u0131 ve di\u011fer depolama cihazlar\u0131 \u00fczerinde depolamal\u0131d\u0131r. Bu kopyalar merkez sunucunun yedek makinelere eri\u015fmesine ve verileri geri getirmesine izin verir aksi takdirde verilerde kay\u0131plar ya\u015fanabilir.<\/p>\n Intercloud<\/strong> Bulut m\u00fchendisli\u011fi<\/strong> Bulut Bili\u015fimde Endi\u015feler<\/strong> Gizlilik<\/strong> Bulut hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131ndaki kritik nokta \u015fu ki, m\u00fc\u015fteri veya kullan\u0131c\u0131n\u0131n verisi ayn\u0131 sistem (sunucu) \u00fczerinde kalmayabilir veya ayn\u0131 veri merkezinde de bulunmayabilir hatta ayn\u0131 sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n bulutunda bile olmayabilir. Bu durum yarg\u0131lama yetkisi \u00fczerindeki yasal endi\u015felere sebebiyet vermektedir. Bununla birlikte yasal ortamlar\u0131 uyumlu hale getirmek i\u00e7in yap\u0131lan (\u00f6rne\u011fin US-EN G\u00fcvenlik Liman\u0131) \u00e7abalar bulunmaktad\u0131r, Amazon gibi sa\u011flay\u0131c\u0131lar hala b\u00fcy\u00fck marketlere (ABD ve Avrupa Birli\u011fi) yerel altyap\u0131 yerle\u015ftirerek ve m\u00fc\u015fterilere eri\u015filebilirlik alanlar\u0131n\u0131 se\u00e7mesine izin vererek hizmet sa\u011flamaya devam etmektedir. Bulut bili\u015fim gizlilik endi\u015felerini giderememi\u015ftir \u00e7\u00fcnk\u00fc hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 bulut \u00fczerinde bulunan veriye istedikleri zaman eri\u015febilirler. Hatta kazayla veya kas\u0131tl\u0131 olarak de\u011fi\u015ftirebilirler veya silebilirler.<\/p>\n Standartlarla uyum \u00c7o\u011fu sa\u011flay\u0131c\u0131 ayr\u0131ca bir SAS 70 tip II denetimi elde eder, fakat denet\u00e7iler taraf\u0131ndan belirlenen sa\u011flanmas\u0131 gerekli kriterler k\u00fcmesi ele\u015ftirilmektedir ve denetlenen sa\u011flay\u0131c\u0131lar a\u00e7\u0131klanmamaktad\u0131r ve bu kriterler geni\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde farkl\u0131l\u0131k arz etmektedir. Sa\u011flay\u0131c\u0131lar genellikle bu bilgiyi talep \u00fczerine kamuoyuna a\u00e7\u0131klamama ko\u015fullar\u0131 alt\u0131nda vermektedirler.<\/p>\n Avrupa\u2019daki m\u00fc\u015fteriler Avrupa birli\u011fi d\u0131\u015f\u0131ndaki bulut sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 ile ki\u015fisel bilgilerin ihrac\u0131 konusunda Avrupa Birli\u011fi d\u00fczenlemelerine ba\u011fl\u0131 kalmas\u0131 zorunlulu\u011fu ile anla\u015fma yapabilmektedir.[69]<\/p>\n Amerikan Y\u00f6netim ve B\u00fct\u00e7e Ofisi taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilen ABD Federal Ajans\u0131, FEDRAMP denilen bir s\u00fcre\u00e7 kullanarak bulut \u00fcr\u00fcnlerini ve hizmetlerini de\u011ferlendirir ve ruhsat verir. FEDRAMP, NIST Special Publication 800-53\u2019in altk\u00fcmesinden olu\u015fan \u00f6zellikle bulut ortamlar\u0131nda korunmay\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in se\u00e7ilen g\u00fcvenlik kontrollerinden olu\u015fur. JAB (Joint Accreditation Board), bulut \u00e7\u00f6z\u00fcmlerinin de\u011ferlendirilmesini ger\u00e7ekle\u015ftirecek olan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc parti organizasyonlar\u0131n uymas\u0131 gereken akreditasyon standartlar\u0131n\u0131n belirlenmesinden sorumludur. JAB yetkilendirme paketlerini inceler ve ge\u00e7ici yetkilendirmeyi onaylayabilir. Federal Ajans, JAB taraf\u0131ndan sa\u011flanan bu hizmeti kullanarak \u00e7al\u0131\u015fabilme i\u00e7in hala son yetki belgesini d\u00fczenlemek ile sorumludur.[70]<\/p>\n Hukuk<\/strong> A\u00e7\u0131k kaynak<\/strong> A\u00e7\u0131k standartlar<\/strong> G\u00fcvenlik<\/strong> Bulut bili\u015fim hizmetlerinin g\u00f6receli g\u00fcvenli\u011fi geni\u015f kitleler taraf\u0131ndan kabul\u00fcn\u00fc geciktiren tart\u0131\u015fmal\u0131 bir meseledir. \u00d6zel bulut ekipmanlar\u0131n\u0131n fiziksel kontrol\u00fcn\u00fcn yap\u0131labilirli\u011fi ekipmanlar\u0131n tesis d\u0131\u015f\u0131nda ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n kontrol\u00fcnde olmas\u0131ndan daha g\u00fcvenlidir. Veri ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in fiziksel kontrol ve veri ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6rsel olarak incelemek ve portlara eri\u015febilmek gereklidir. Bulut bili\u015fimin benimsenmesi yolundaki engellerin sebebi \u00e7o\u011funlukla \u00f6zel ve halk sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn g\u00fcvenlik tabanl\u0131 hizmetlerinin haric\u00ee y\u00f6netiminin korku ve endi\u015feye sebep olmas\u0131d\u0131r. Bulut bili\u015fim tabanl\u0131 hizmetlerin d\u0131\u015far\u0131dan sa\u011flanmas\u0131 ise en temel \u00f6zelli\u011fidir. Bu durum bulut bili\u015fim hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131na g\u00fcvenli hizmetlerin y\u00f6netimini kurma ve s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00f6ncelik verilmesi hususunda iticidir. G\u00fcvenlik meseleleri kategorize edilmi\u015ftir: hassas veri eri\u015fimi, veri ay\u0131rma, gizlilik hakk\u0131, vir\u00fcs kullan\u0131m\u0131, geri kazanma (kurtarma), sorumluluk, malicious insiders, y\u00f6netim kontrol g\u00fcvenli\u011fi, hesap kontrol\u00fc ve \u00e7oklu kullan\u0131c\u0131 sorunlar\u0131. \u00c7e\u015fitli bulut g\u00fcvenlik sorunlar\u0131na \u00fcretilen \u00e7\u00f6z\u00fcmler, kriptografi, \u00f6zellikle kamu anahtar altyap\u0131s\u0131 (PKI), \u00e7ok say\u0131da bulut sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 kullan\u0131m\u0131, API\u2019lerin standartla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, sanal makine deste\u011finin ve yasal deste\u011fin geli\u015ftirilmesi gibi.<\/p>\n Bulut bili\u015fimin \u00e7ok fazla faydas\u0131n\u0131n yan\u0131nda tehditlere kar\u015f\u0131 savunmas\u0131zd\u0131r da. Bulut bili\u015fim kullan\u0131mlar\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131k\u00e7a, bili\u015fim su\u00e7lular\u0131 muhtemelen sistemde korunmas\u0131z yerlere zarar vermek i\u00e7in yeni yollar bulacaklard\u0131r. Bulut bili\u015fimde temel d\u00fczeyde riskler ve s\u0131k\u0131nt\u0131lar vard\u0131r, bu durum veri g\u00fcvenli\u011fini tehdit etmektedir. Tehditleri azaltmaya yard\u0131m etmek \u00fczere, bulut bili\u015fim sekt\u00f6r liderleri sistemin veriyi korumas\u0131 i\u00e7in \u015fifrelemesini garanti etmeyi sa\u011flayacak risk de\u011ferlendirmeye a\u011f\u0131rl\u0131kla yat\u0131r\u0131m yapmal\u0131d\u0131r, yine sekt\u00f6r liderleri platform ve altyap\u0131y\u0131 g\u00fcvenli hale getirmek \u00fczere ve de\u011ferlendirme de y\u00fcksek g\u00fcvence sa\u011flayacak g\u00fcvenilir bir kurulu\u015f kurmal\u0131d\u0131r. G\u00fcvenilir bir bulut bili\u015fim teknolojisi i\u00e7in g\u00fcvenlik sorunlar\u0131 ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik<\/strong> Bulut bili\u015fimin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 \u00d6rne\u011fin 2009\u2019da, bir banka i\u015flemleri trojan vir\u00fcs\u00fc, \u00e7ok pop\u00fcler olan Amazon bulut hizmetini yasad\u0131\u015f\u0131 olarak ki\u015fisel bilgisayarlara yaz\u0131l\u0131m g\u00fcncellemeleri ve zararl\u0131 y\u00f6nergeler yay\u0131nlayan bir komuta ve kontrol merkez\u00ee olarak kuland\u0131.<\/p>\n Bilgi teknolojileri y\u00f6netimi Asl\u0131nda, bulut hizmetlerinin i\u015fletim ve y\u00f6netiminin etkin bir \u015fekilde yap\u0131labilmesi i\u00e7in i\u015fletmeler temel olan bir tak\u0131m yeteneklere gereksinim duyarlar. Bunlar; talep y\u00f6netimi, ili\u015fki y\u00f6netimi, veri g\u00fcvenli\u011fi y\u00f6netimi, uygulama ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fc y\u00f6netimi, risk ve uyum y\u00f6netimi.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rma<\/strong> 2007 Ekim’inde Akademik Bulut Bili\u015fim \u0130nisiyatifi (ACCI) taraf\u0131ndan \u00e7ok say\u0131da \u00fcniversitenin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6\u011frencilerin bulut bili\u015fim alan\u0131ndaki teknik bilgisini art\u0131rmay\u0131 ama\u00e7layan bir proje duyurulmu\u015ftu.<\/p>\n 2009 Nisan’\u0131nda, UC Santa Barbara ilk a\u00e7\u0131k kaynak platformu AppScale\u2019i hizmete a\u00e7t\u0131, AppScale \u00e7oklu altyap\u0131lar \u00fczerinde Google App Engine uygulamalar\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma kapasitesine sahipti.<\/p>\n 2010 Ekim’inde TClouds (G\u00fcvenilir Bulutlar) projesi, Avrupa Komisyonunun 7. \u00c7er\u00e7eve program\u0131 taraf\u0131ndan desteklenerek ba\u015flat\u0131ld\u0131. Projenin amac\u0131 yasal bir kurumu ara\u015ft\u0131rmak ve tefti\u015f etmek, g\u00fcvenilir ve sa\u011flam bulutlar\u0131n bulutu altyap\u0131s\u0131n\u0131 kurmak \u00fczere mimari tasar\u0131m\u0131nda ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p tefti\u015f edilmesidir. Proje sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in bir prototip geli\u015ftirildi.<\/p>\n 2010 Aral\u0131k ay\u0131nda, TrustCloud ara\u015ft\u0131rma projesi HPLabs Singapore taraf\u0131ndan ba\u015flat\u0131ld\u0131, \u015feffafl\u0131k ve denetime a\u00e7\u0131k olmas\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve veri odakl\u0131 yakla\u015f\u0131mlar vas\u0131tas\u0131yla be\u015f katmanl\u0131 TrustCloud \u00e7er\u00e7evesinde kapsanarak ele al\u0131nmas\u0131 planlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n 2011 Temmuz ay\u0131nda, Y\u00fcksek performans Bilgi \u0130\u015fleme Bulutu (HPCCloud) projesi bulut ortamlar\u0131ndaki muhtemel performans y\u00fckseltmeleri amac\u0131yla ba\u015flat\u0131ld\u0131.<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019de bulut bili\u015fimi<\/strong> Bussiness Software Alliance (BSA) taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan k\u00fcresel \u00e7apta bulut bili\u015fimin geli\u015fiminde etkili olan \u00fclkeler s\u0131ralamas\u0131nda 24 \u00fclke aras\u0131nda T\u00fcrkiye 17. s\u0131radad\u0131r.<\/p>\n Bulut Yedekleme Nedir? Baz\u0131 bulut depolama hizmetleri<\/strong>\u00a0, Bulut bili\u015fim (Cloud computing) veya i\u015flevsel anlam\u0131yla \u00e7evrim i\u00e7i bilgi da\u011f\u0131t\u0131m\u0131; bili\u015fim ayg\u0131tlar\u0131 aras\u0131nda ortak bilgi payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flayan hizmetlere verilen genel ad. Bulut bili\u015fim bu y\u00f6n\u00fcyle bir \u00fcr\u00fcn de\u011fil, hizmettir; temel kaynaktaki yaz\u0131l\u0131m ve bilgilerin payla\u015f\u0131m\u0131 sa\u011flanarak, mevcut bili\u015fim hizmetinin; bilgisayarlar ve di\u011fer ayg\u0131tlardan elektrik da\u011f\u0131t\u0131c\u0131lar\u0131na benzer bir bi\u00e7imde bili\u015fim a\u011f\u0131 (tipik olarak \u0130nternet’ten) \u00fczerinden […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":189,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[89,85,93,94,86,91,87,88,90,92],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/burakcaliskan.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/187"}],"collection":[{"href":"https:\/\/burakcaliskan.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/burakcaliskan.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/burakcaliskan.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/burakcaliskan.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=187"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/burakcaliskan.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/187\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":191,"href":"https:\/\/burakcaliskan.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/187\/revisions\/191"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/burakcaliskan.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/189"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/burakcaliskan.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=187"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/burakcaliskan.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=187"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/burakcaliskan.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=187"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nT\u00fcrk\u00e7e \u201cbulut bili\u015fim\u201d olarak kullan\u0131lan \u201ccloud computing\u201d teriminin kayna\u011f\u0131 tam olarak belli de\u011fildir, fakat bili\u015fim ve ileti\u015fim sistemlerinin diyagramlar\u0131ndaki a\u011flar\u0131 belirtmek i\u00e7in kullan\u0131lan bulutvari \u00e7izimlerden t\u00fcretilmi\u015f gibi g\u00f6z\u00fckmektedir. Bulut sembol\u00fc 1994 y\u0131l\u0131na gelene kadar \u0130nternet’i sembolize etmekteydi.<\/p>\n
\nBulut bili\u015fim a\u015fa\u011f\u0131dakilerle benzer \u00f6zellikler ta\u015f\u0131r:<\/p>\n
\n\u0130stemci-sunucu modeli: \u0130stemci-sunucu bilgi i\u015fleme genel olarak hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 (sunucu) ile hizmet talep edenler (istemci) aras\u0131nda tan\u0131lanan herhangi bir da\u011f\u0131t\u0131k uygulamay\u0131 kapsar.[29]
\nGrid computing: A\u011f tabanl\u0131 birbirine gev\u015fek ba\u011fl\u0131 bilgisayar k\u00fcmelerinin birbirleriyle uyumlu olarak \u00e7ok b\u00fcy\u00fck g\u00f6revleri ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00fczere birle\u015fimi olan s\u00fcper sanal bilgisayarlar vas\u0131tas\u0131yla yap\u0131lan da\u011f\u0131t\u0131k ve paralel bilgi i\u015fleme formudur.
\nAnabilgisayarlar: \u00c7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bilgisayarlard\u0131r, \u00f6rne\u011fin n\u00fcfus, end\u00fcstri ve t\u00fcketici istatistikleri, polis ve gizli istihbarat servisleri, kurumsal kaynak planlanmas\u0131 ve mali i\u015flemlerdeki gibi \u00e7ok b\u00fcy\u00fck hacimli veri i\u015fleme amac\u0131yla veya b\u00fcy\u00fck organizasyonlar taraf\u0131ndan kritik uygulamalar i\u00e7in kullan\u0131l\u0131rlar.
\nHizmet Bilgi \u0130\u015fleme: Bilgi i\u015fleme kaynaklar\u0131n\u0131n paketlenmesi, \u00f6rne\u011fin bilgi i\u015flem (berim) ve depolama gibi kaynaklar\u0131n geleneksel elektrik hizmetine benzer \u015fekilde kullan\u0131m miktar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fclendiren bir hizmet olarak sunulmas\u0131d\u0131r.
\nPeer to Peer: Merkez\u00ee bir koordinasyona ihtiya\u00e7 duymayan iki veya daha fazla bilgisayar aras\u0131nda veri kopyas\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in kullan\u0131lan da\u011f\u0131t\u0131k mimaridir, kullan\u0131c\u0131lar ayn\u0131 anda hem sa\u011flay\u0131c\u0131 hem talep eden olabilmektedir (bu y\u00f6n\u00fcyle kl\u00e2sik istemci-sunucu modelinden farkl\u0131d\u0131r).
\nBulut oyunu: Ayn\u0131 zamanda \u201con demand\u201d oyun da denir, oyunlar\u0131 bilgisayara iletmenin bir y\u00f6ntemidir. Oyun bilgisi oyun sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n sunucusunda depolanacakt\u0131r b\u00f6ylece oyun istemci bilgisayardan ba\u011f\u0131ms\u0131z olacakt\u0131r.
\n\u00d6zellikler
\nBulut bili\u015fim a\u015fa\u011f\u0131daki ana \u00f6zellikleri sa\u011flar:<\/p>\n
\nUygulama Programlama Ara y\u00fcz\u00fc (API) bulut yaz\u0131l\u0131m\u0131 ile bilgisayarlar\u0131n etkile\u015fmesine izin veren t\u0131pk\u0131 bilgisayar ile kullan\u0131c\u0131s\u0131 aras\u0131ndaki ileti\u015fimi sa\u011flayan kullan\u0131c\u0131 ara y\u00fcz\u00fc gibi bir tan\u0131mlamalar b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bulut bili\u015fim sistemleri genel olarak REST tabanl\u0131 API\u2019leri kullan\u0131r.
\nDaha az masrafl\u0131d\u0131r, genel bulut da\u011f\u0131t\u0131m modelinde sermaye masraflar\u0131 i\u015fletimsel masraflara d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.[32] Bulut \u00f6zellikle k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli \u015firketler i\u00e7in imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n yetmeyece\u011fi bilgi teknolojileri altyap\u0131 masraflar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.
\nHizmet bilgi i\u015fleme temelinde yap\u0131lan \u00fccretlendirme \u015fekline g\u00f6re ayr\u0131nt\u0131l\u0131 kullan\u0131m se\u00e7enekler vard\u0131r, bu hizmet bilgi i\u015fleme kullan\u0131m\u0131 ile \u015firket i\u00e7inde daha az bilgi teknolojileri konusunda yeti\u015fmi\u015f eleman ile i\u015fler y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr.[33] E-FISCAL projesinin son teknoloji (state-of-the-art) veri havuzunda maliyet konular\u0131n\u0131n daha detayl\u0131 incelendi\u011fi bir\u00e7ok yaz\u0131 vard\u0131r, yaz\u0131lar genellikle maliyet tasarruflar\u0131n\u0131n desteklenen aktivite tipine ve kurum i\u00e7inde kullan\u0131labilen altyap\u0131 tiplerine ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu sonucunu belirtmi\u015ftir.[34]
\nCihaz ve yer ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 kullan\u0131c\u0131lara bir web taray\u0131c\u0131s\u0131 kullanarak bulunduklar\u0131 yer ve kulland\u0131klar\u0131 cihazdan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak sistemlere eri\u015febilme imkan\u0131 tan\u0131r. Altyap\u0131 d\u0131\u015far\u0131dan sa\u011flan\u0131yorsa (\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc parti taraf\u0131ndan) ve \u0130nternet’ten eri\u015fim varsa, kullan\u0131c\u0131lar herhangi bir yerden ba\u011flanabilirler.
\nSanalla\u015ft\u0131rma teknolojisi sunucular\u0131n ve depolama cihazlar\u0131n\u0131n payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n ve kullan\u0131m\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na izin vermektedir. Uygulamalar bir fiziksel sunucudan di\u011ferine kolayca transfer edilebilmektedir.
\n\u00c7oklu kullan\u0131c\u0131l\u0131k kaynaklar\u0131n ve masraflar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir kullan\u0131c\u0131 havuzunda payla\u015f\u0131m\u0131na izin vermektedir, ayr\u0131ca di\u011fer faydalar\u0131 \u015funlard\u0131r:<\/p>\n
\nY\u00fck kapasitesinin tepe noktas\u0131 artar (m\u00fc\u015fteriler m\u00fcmk\u00fcn olan en y\u00fcksek y\u00fck seviyeleri i\u00e7in endi\u015fe duymazlar).
\nSistemlerden yararlanma ve verimlilik geli\u015fmeleri \u00e7o\u011funlukla %10-20\u2019lik bir fayda art\u0131\u015f\u0131 sa\u011flar.
\nE\u011fer \u00e7oklu yedekli alanlar kullan\u0131l\u0131rsa, g\u00fcvenirlik geli\u015fir. \u0130\u015f devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve felaket kurtarma i\u00e7in yedekli planlar daha uygundur.<\/p>\n
\nTalep \u00fczerine self servis, kullan\u0131c\u0131lara bilgi teknolojileri deste\u011fi gerekmeksizin bulut hizmet kataloglar\u0131n\u0131 edinme, ayarlama ve uygulamaya izin verir.[40][41] Bu \u00f6zellik NIST (National Institute of Standards and Technology) taraf\u0131ndan bulut bili\u015fimin bir \u00f6zelli\u011fi olarak nitelendirilmi\u015ftir.<\/p>\n
\nCloud computing layers.png
\nBulut bili\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 \u00fc\u00e7 temel modele g\u00f6re hizmetlerini sunarlar: Altyap\u0131 hizmeti (IaaS), Yaz\u0131l\u0131m hizmeti (SaaS), Platform hizmeti (PaaS) . Altyap\u0131 hizmeti (IaaS) en temelidir ve her y\u00fckselen model bulut hizmeti alan kurulu\u015flara daha az i\u015f b\u0131rakmaktad\u0131r.<\/p>\n
\nBu en temel bulut hizmet modelinde, bulut sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131, sunucular\u0131, fiziksel veya sanal makinalar olarak sunarlar. Sanal makinalar hiperviz\u00f6r taraf\u0131ndan konuklar gibi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rlar, \u00f6rne\u011fin Xen veya KVM. Bulut i\u015fletimsel destek sistemi taraf\u0131ndan hiperviz\u00f6rler havuzlar\u0131n\u0131n y\u00f6netimi \u00e7ok fazla say\u0131da sanal makinaya destek sa\u011flanmas\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7eklendirilmesi kabiliyetine \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti. Altyap\u0131 hizmeti (IaaS) bulutlar\u0131 i\u00e7inde bulunan di\u011fer kaynaklar sanal makine imaj k\u00fct\u00fcphanesindeki imajlar, raw (block) veya dosya tabanl\u0131 depolama, g\u00fcvenlik duvarlar\u0131, y\u00fck dengeleyiciler, IP adresler, sanal yerel alan a\u011flar\u0131(wLans) ve yaz\u0131l\u0131m demetleridir. Amies, Alex; Sluiman, Harm; Tang IaaS bulut sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 veri merkezlerinde kurulu bulunan b\u00fcy\u00fck bilgi teknolojileri havuzlar\u0131ndan talep \u00fczerine bu kaynaklar\u0131 sa\u011flarlar.[51] Geni\u015f alan ba\u011flant\u0131lar\u0131 i\u00e7in, \u0130nternet kullan\u0131labilir veya telekom\u00fcnikasyon \u015firketi bulutlar\u0131na adanm\u0131\u015f sanal \u00f6zel a\u011flar (VPN) konfig\u00fcre edilebilir.<\/p>\n
\nPlatform hizmeti (PaaS) modelinde, bulut sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 genellikle i\u015fletim sistemi, programlama dili y\u00fcr\u00fctme ortam\u0131, veri taban\u0131 ve web sunucular\u0131n\u0131 i\u00e7eren bir bilgi i\u015fleme platformunu da\u011f\u0131tmaktad\u0131r.<\/p>\n
\nBu modelde, bulut sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 bulutta uygulama yaz\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 y\u00fcklemeyi ve i\u015fletmeyi yapar, bulut kullan\u0131c\u0131lar\u0131 bulut hizmeti alanlardan yaz\u0131l\u0131ma eri\u015firler. Bulut kullan\u0131c\u0131lar\u0131 uygulaman\u0131n \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bulut altyap\u0131s\u0131 ve platformunu y\u00f6netmezler. Bu sayede uygulaman\u0131n bulut kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n kendi bilgisayar\u0131nda kurulu olma ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lma gere\u011fi kalmam\u0131\u015f olur. Bak\u0131m ve destek kolayla\u015fm\u0131\u015f olur. Bulut uygulamas\u0131n\u0131 di\u011ferlerinden farkl\u0131 k\u0131lan esnekli\u011fidir. Esneklik \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi zarf\u0131nda de\u011fi\u015fen i\u015f taleplerini kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in g\u00f6revlerin \u00e7oklu sanal makinelerde klonlanmas\u0131yla yap\u0131l\u0131r.[52] Y\u00fck dengeleyiciler sanal makineler k\u00fcmesi \u00fczerinde i\u015fi da\u011f\u0131t\u0131r. Bu i\u015flem tek bir giri\u015f noktas\u0131 g\u00f6ren bulut kullan\u0131c\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan fark edilmez bile. \u00c7ok say\u0131daki bulut kullan\u0131c\u0131s\u0131na yer sa\u011flayabilmek i\u00e7in, uygulamalar \u00e7ok say\u0131da ki\u015fi taraf\u0131ndan kullan\u0131labilirdir, herhangi bir makine birden fazla bulut kullan\u0131c\u0131 organizasyonuna hizmet verebilir. Bulut tabanl\u0131 uygulama yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00f6zel tiplerine benzer \u015fekilde isimlendirme yap\u0131lmas\u0131 yayg\u0131nd\u0131r: Masa\u00fcst\u00fc hizmeti, i\u015f s\u00fcreci hizmeti, test ortam\u0131 hizmeti, ileti\u015fim hizmeti gibi.<\/p>\n
\nKullan\u0131c\u0131lar bulut bili\u015fime a\u011f ba\u011flant\u0131l\u0131 istemci cihazlar ile \u00f6rne\u011fin masa\u00fcst\u00fc bilgisayarlar, diz\u00fcst\u00fc bilgisayarlar, tabletler ve ak\u0131ll\u0131 telefonlar kullanarak eri\u015firler.<\/p>\n
\nGenel bulut uygulamalar\u0131, depolama ve di\u011fer kaynaklar bir hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan genel kullan\u0131c\u0131lara sunulurlar. Bu hizmetler \u00fccretsiz eri\u015fimlidir veya kullan\u0131m ba\u015f\u0131na \u00f6deme modeliyle \u00fccretlendirilirler. Genel olarak, Amazon AWS, Microsoft ve Google gibi genel bulut sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 kendi altyap\u0131lar\u0131n\u0131 i\u015fletir ve sadece \u0130nternet arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla eri\u015fim sunarlar (do\u011frudan ba\u011flant\u0131 sunulmaz).<\/p>\n
\nTopluluk bulutu ayn\u0131 alaka ve endi\u015feleri (g\u00fcvenlik, uyum, yarg\u0131 gibi) ta\u015f\u0131yan \u00f6zel bir topluluktaki \u00e7e\u015fitli organizasyonlar aras\u0131nda altyap\u0131n\u0131n payla\u015f\u0131lmas\u0131d\u0131r. D\u00e2hil\u00ee olarak y\u00f6netilebilir veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc parti taraf\u0131ndan y\u00f6netilebilir ve d\u00e2hil\u00ee veya haric\u00ee \u015fekilde bar\u0131nd\u0131r\u0131labilir. Masraflar genel buluta g\u00f6re daha az kullan\u0131c\u0131ya \u00e7\u0131kar (fakat \u00f6zel buluttan daha fazla kullan\u0131c\u0131ya \u00e7\u0131kar). B\u00f6ylece sadece bulut bili\u015fimin masraf k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 potansiyelinin baz\u0131lar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilir. \u00d6rnek olarak devlet kurulu\u015flar\u0131 ortak bir bulut kullanarak bilgi i\u015flem ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilirler.<\/p>\n
\nHibrit bulut iki veya daha fazla bulutun (\u00f6zel, topluluk veya genel) birle\u015fimidir, bu farkl\u0131 bulutlar m\u00fcstakil olarak bulunmaktad\u0131r fakat birbirlerine ba\u011fl\u0131d\u0131rlar, b\u00f6ylece \u00e7oklu yerle\u015ftirme modellerinin imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 sunarlar.[49] Hibrit bulut mimarisi, \u015firketlerin ve bireylerin \u0130nternet ba\u011flant\u0131s\u0131na gerek olmadan yerel olarak acil kullan\u0131labilme kabiliyeti ile hata tolerans derecesini y\u00fckseltmeyi ba\u015far\u0131r. Hibrit bulut mimarisi hem \u015firket i\u00e7i kaynaklara hem de d\u0131\u015far\u0131dan (uzak) sunucu tabanl\u0131 bulut altyap\u0131s\u0131na gereksinim duyar. Hibrit bulutlarda kurum i\u00e7i uygulamalar esnek, g\u00fcvenli ve belirli olmal\u0131d\u0131r.[55] Hibrit bulut sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 bu ihtiyac\u0131 (\u015firket i\u00e7i uygulamalar\u0131n esnekli\u011fini) bulut tabanl\u0131 hizmetlerin hata tolerans\u0131 ve \u00f6l\u00e7eklendirilebilirli\u011fi ile sa\u011flar. Yani i\u015fletme normal i\u015fleyi\u015fte \u00f6zel bulutunu kullan\u0131rken y\u00fcksek\/tepe y\u00fck gereksinimlerinde genel buluttan ani kapasite art\u0131\u015flar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilmektedir. Hibrit bulutun \u00f6zel bulut k\u0131sm\u0131nda kritik uygulamalar, genel bulut k\u0131sm\u0131nda ise daha az g\u00fcvenlik kayg\u0131s\u0131 duyulan uygulamalar yerle\u015ftirilebilir.<\/p>\n
\n\u00d6zel bulut sadece tek bir organizasyon i\u00e7in i\u015fletilen bulut altyap\u0131s\u0131d\u0131r, d\u00e2hil\u00ee olarak veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc parti taraf\u0131ndan y\u00f6netilebilir ve yine d\u00e2hil\u00ee veya haric\u00ee olarak bar\u0131nd\u0131r\u0131labilir.[49]<\/p>\n
\nBulut bili\u015fim \u00f6rnek mimarisi
\nBir bulut bili\u015fim sisteminden bahsederken iki kategoride de\u011ferlendirmek gerekir: \u00f6n taraf ve arka taraf. Bu iki k\u0131s\u0131m birbirlerine bir a\u011f, genellikle \u0130nternet ile ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u00d6n taraf bilgisayar kullan\u0131c\u0131s\u0131 veya m\u00fc\u015fteri taraf\u0131d\u0131r. Arka taraf ise sistemin bulut k\u0131sm\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\nIntercloud k\u00fcresel \u00e7apta birbirine ba\u011fl\u0131 bulutlar\u0131n bulutudur ve \u0130nternet gibi a\u011flar\u0131n a\u011f\u0131 benzetmesinin bulut teknolojisine uygulan\u0131\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\nBulut m\u00fchendisli\u011fi m\u00fchendislik disiplinlerinin bulut bili\u015fime uygulamas\u0131d\u0131r. Y\u00fcksek seviyeli ticarile\u015ftirme endi\u015felerine sistematik bir yakla\u015f\u0131m getirir, standartla\u015ft\u0131rma ve denetim yani bulut bili\u015fim sistemlerinin yarat\u0131lmas\u0131, geli\u015ftirilmesi, i\u015fletilmesi ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi konular\u0131n\u0131 inceler. Bu \u00e7ok disiplinli y\u00f6ntem; sistemler, yaz\u0131l\u0131m, web, performans, bilgi, g\u00fcvenlik, platform, risk ve kalite m\u00fchendisli\u011fi gibi \u00e7e\u015fitli alanlardan katk\u0131larla olu\u015fur.<\/p>\n
\nBelki bulut bili\u015fim hakk\u0131ndaki en b\u00fcy\u00fck endi\u015feler g\u00fcvenlik ve gizliliktir. \u00d6nemli bilgilerin ba\u015fka bir \u015firkete teslim edilmesi fikri baz\u0131 insanlar\u0131 tedirgin etmektedir. \u015eirket y\u00f6neticileri \u015firketlerinin bilgilerini kilitli ve anahtar\u0131n kendilerinde oldu\u011fu bir sistem olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bulut bili\u015fim sistemlerinin avantajlar\u0131ndan faydalanmakta teredd\u00fct ya\u015fayabilirler.<\/p>\n
\nBulut modeli, bulut hizmetleri kontrol\u00fc bar\u0131nd\u0131ran \u015firketlerdeki a\u015f\u0131r\u0131 rahatl\u0131ktan dolay\u0131 gizlilik hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnenlerce ele\u015ftirilmektedir, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu \u015firketler yasal veya yasa d\u0131\u015f\u0131 bir \u015fekilde bar\u0131nd\u0131rma \u015firketi ile kullan\u0131c\u0131 aras\u0131ndaki ileti\u015fimi ve depolanan bilgiyi g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyebilmekteler. \u00d6rneklerden biri gizli NSA program\u0131, AT&T ve Verizon birlikte \u00e7al\u0131\u015farak Amerikan vatanda\u015flar\u0131 aras\u0131ndaki 10 milyon telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmesini kaydetti, bu olay bilginin mahremiyetini savunanlarda derin bir ku\u015fku yaratt\u0131 ve telekom\u00fcnikasyon \u015firketlerine kullan\u0131c\u0131 aktivitelerini g\u00f6steren \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir g\u00fc\u00e7 verdi.[63] Birden fazla m\u00fc\u015fteriye ayn\u0131 sunucular \u00fczerinde hizmet sa\u011fland\u0131\u011f\u0131nda \u015firketler aras\u0131nda gizlilik ihlalleri s\u00f6z konusu olabilmektedir. Ayr\u0131ca bulut hizmeti almak, bulut sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131na bir nevi ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015febilir, m\u00fc\u015fteri bulut sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek istedi\u011finde sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n elinde koz olarak kullanabilece\u011fi m\u00fc\u015fterisinin kritik bilgileri olabilir.<\/p>\n
\nAmerika\u2019da FISMA, HIPAA gibi, Avrupa\u2019da AB Model ko\u015fullar\u0131, Data Protection Directive gibi ya da t\u00fcm d\u00fcnyadaki en iyi g\u00fcvenlik standartlar\u0131ndan olan ISO 27001 Sertifikas\u0131 gibi veya kredi kart\u0131 end\u00fcstrisindeki PCI DSS gibi y\u00f6netmeliklerle uyumlulu\u011fu elde edebilmek i\u00e7in kullan\u0131c\u0131lar topluluk yerle\u015ftirme modelini benimsemek zorunda kalabilirler veya hibrit yerle\u015ftirme modelini benimsemek zorunda olabilirler. Bu durum genel olarak daha pahal\u0131 ve k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f faydalar sunar.<\/p>\n
\nK\u00fcresel bilgi i\u015fleme sahas\u0131ndaki devrimsel bir de\u011fi\u015fiklik tahmin edilece\u011fi \u00fczere sorunlar do\u011furacakt\u0131r; ticari marka ihlali, g\u00fcvenlik endi\u015feleri, veri kaynaklar\u0131n\u0131n payla\u015f\u0131lmas\u0131 gibi.<\/p>\n
\nA\u00e7\u0131k kaynak yaz\u0131l\u0131m, bir\u00e7ok bulut bili\u015fim i\u015fletimleri i\u00e7in temelleri sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r \u00f6ne \u00e7\u0131kan \u00f6rnekler Hadoop Framework[71] ve VMware\u2019nin CloudFoundry\u2019sidir. 2007 Kas\u0131m\u0131nda, Free Software Foundation the Affero General Public License\u2019\u0131 yay\u0131nlad\u0131. Bu yay\u0131n GPLv3\u2019\u00fcn bir versiyonu olarak bir a\u011f \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f \u00fccretsiz yaz\u0131l\u0131mlarla ili\u015fkili fark edilmi\u015f yasal bir bo\u015flu\u011fu kapatmay\u0131 ama\u00e7lam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\nBulut sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu genellikle API\u2019lerini iyi belgelenmi\u015f (s\u0131kl\u0131kla Creative Commons lisans\u0131 alt\u0131ndad\u0131r) olarak sunar fakat bu API\u2019ler i\u015fletim olarak farkl\u0131d\u0131r ve birlikte \u00e7al\u0131\u015famazlar. Baz\u0131 sa\u011flay\u0131c\u0131lar, di\u011ferlerinin API\u2019lerini benimsemi\u015ftir ve bir dizi a\u00e7\u0131k kaynak geli\u015ftirilme a\u015famas\u0131ndad\u0131r, bu \u00e7al\u0131\u015fmalar birlikte \u00e7al\u0131\u015fabilirlik ve ta\u015f\u0131nabilirlik ama\u00e7lanmaktad\u0131r.[74]<\/p>\n
\nBulut bili\u015fim pop\u00fclerli\u011fini art\u0131rd\u0131k\u00e7a, bu yeni modelle ortaya \u00e7\u0131kan g\u00fcvenlik sorunlar\u0131 endi\u015feleri art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Geleneksel koruma mekanizmalar\u0131n\u0131n etkinli\u011fi ve verimlili\u011fi yeniden de\u011ferlendirilmektedir, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu yeni yerle\u015ftirme modelinin \u00f6zellikleri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde geleneksel mimarilerden farkl\u0131l\u0131k arz etmektedir.<\/p>\n
\nBulut bili\u015fimin s\u0131kl\u0131kla ye\u015fil bilgi i\u015flemenin bir formu olarak farz edilmesine ra\u011fmen, bu san\u0131y\u0131 do\u011frulamak i\u00e7in yay\u0131nlanm\u0131\u015f bir \u00e7al\u0131\u015fma bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
\nM\u00fcstakil olarak sat\u0131n al\u0131nm\u0131\u015f donan\u0131m gibi, m\u00fc\u015fteriler bulut bili\u015fim sunucular\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fc ama\u00e7lar i\u00e7in sat\u0131n alabilirler. Parola k\u0131rma, sat\u0131n al\u0131nm\u0131\u015f hizmetler kullanarak sald\u0131r\u0131lar ger\u00e7ekle\u015ftirme gibi.<\/p>\n
\nBulut bili\u015fim kullan\u0131m\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 uygun bir BT y\u00f6netim modeli gerektirir, uygun BT y\u00f6netim modeli g\u00fcvenli bilgi i\u015fleme ortam\u0131n\u0131 sa\u011flar ve b\u00fct\u00fcn alakal\u0131 i\u015fletimsel bilgi teknolojileri politikalar\u0131 ile uyum sa\u011flar.<\/p>\n
\n\u00dcniversitelerin, bulut sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n ve h\u00fck\u00fcmet organizasyonlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu bulut bili\u015fim ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde ara\u015ft\u0131rmalar i\u00e7in yat\u0131r\u0131m yapmaktad\u0131r.<\/p>\n
\nT\u00fcrkiye’de bulut bili\u015fime y\u00f6nelik yo\u011fun bir ilgi s\u00f6z konusudur, Kamu sekt\u00f6r\u00fcnde Aile ve Sosyal Politikalar Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar dikkat \u00e7ekicidir. Fakat bulut bili\u015fim alan\u0131nda verilerin g\u00fcvenli\u011fi konusunda herhangi bir yasal d\u00fczenleme mevcut de\u011fildir.<\/p>\n
\nBulut Nedir?
\nBulut Bili\u015fim Nedir?
\nBulut Veri Yedekleme Nedir?<\/p>\n
\nBox.net
\nDropbox
\nGoogle Drive
\nGoogle Picasa Web Albums
\niCloud
\niOmegaCloud
\nMobile Me
\nTtnet Netdisk
\nOneDrive
\nownCloud
\nSlax Drive
\nYandex.Disk<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"