Bili\u015fim, bili\u015fim bilimi ya da bilgisayar bilimi,[1] bilgi ve hesaplaman\u0131n kuramsal temellerini ve bunlar\u0131n bilgisayar sistemlerinde uygulanabilmeleri sa\u011flayan pratik teknikleri ara\u015ft\u0131ran bir yap\u0131sal bilim dal\u0131d\u0131r. Bili\u015fimciler ya da bilgisayar bilimcileri bilgi olu\u015fturan, tan\u0131mlayan ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren algoritmik s\u00fcre\u00e7ler icat edip, kompleks sistemleri tasarlamak ve modellemek i\u00e7in uygun soyutlamalar form\u00fcle ederler.<\/p>\n
<\/p>\n
Matemati\u011fe benzer \u015fekilde Bili\u015fim Bilimi bilginin, \u00f6zellikle elektronik makineler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, d\u00fczenli ve ussal bi\u00e7imde i\u015flenmesi bilimidir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra bili\u015fim bilimi bilgi i\u015flemlerinde uygulanabilen (soyut) matematiksel yap\u0131lar\u0131 da inceler. Amac\u0131 ve g\u00f6revi bir yandan (saf matemati\u011fin alt dal\u0131 olarak) temel aksiyomatik matematiksel kuramlar \u00fcretmek (Kuramsal Bili\u015fim Bilimi), ikinci olarak -yard\u0131mc\u0131 bilim \u015feklinde- t\u00fcm di\u011fer uzmanl\u0131k dallar\u0131n\u0131n nesnelerini ve s\u00fcre\u00e7lerini \u00e7\u00f6z\u00fcmleyip soyut matematiksel yap\u0131lara ve Algoritmalara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek (Bilgisayar Bilimi) ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak soyut matematiksel yap\u0131lar\u0131n aktar\u0131labilece\u011fi, saklanabilece\u011fi ve algoritmalarla otomatik olarak i\u015flenebilece\u011fi matematiksel makinalar\u0131 tasarlamakt\u0131r (Teknik Bili\u015fim ya da Bilgisayar M\u00fchendisli\u011fi).<\/p>\n
Bili\u015fim kelimesi bilmek fiilinin bir t\u00fcrevi olan bili\u015fmek fiilinden t\u00fcretilmi\u015f bir kelimedir ve ilk kez Ayd\u0131n K\u00f6ksal taraf\u0131ndan kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bili\u015fim kelimesinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan Informatik (alm.), informatique (fr.) ve bunlardan t\u00fcretilmi\u015f olan T\u00fcrk\u00e7e enformatik kelimeleri \u0130ngilizcedeki computer science ve information systems gibi alanlar\u0131 kapsar. \u0130skandinav \u00fclkelerinde bili\u015fim biliminin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak datalogi terimi kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bili\u015fim biliminin k\u00f6kleri matematik, fizik ve elektrotekniktedir. Bir m\u00fchendislik alan\u0131 olarak bili\u015fim, verileri aktarabilen, depolayabilen ve algoritmalar yard\u0131m\u0131yla verileri i\u015fleyebilen matematiksel makineler tasarlar. B\u00f6ylelikle bili\u015fim \u00f6zellikle ger\u00e7ek s\u00fcre\u00e7lerin sim\u00fclasyonunu m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar. Bir “yard\u0131mc\u0131 bilim” olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde bili\u015fim di\u011fer bilimlerdeki olgular\u0131 soyutla\u015ft\u0131r\u0131r ve algoritmalar yard\u0131m\u0131yla i\u015fler.<\/p>\n
Veri i\u015fleme ve bununla ilgili i\u015f alanlar\u0131 i\u00e7in genel bir kavram olarak \u0130ngilizce “information technology” (IT) yerine T\u00fcrk\u00e7ede bili\u015fim teknolojisi (BT) kavram\u0131 kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bili\u015fim k\u0131saca “Thales” taraf\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bili\u015fim \u00e7a\u011fda\u015f ya\u015fam\u0131n her alan\u0131nda kendine yer edinmi\u015f durumdad\u0131r. \u0130nternetin yo\u011fun kullan\u0131m\u0131 bu geli\u015fmeyi g\u00fc\u00e7lendirmi\u015ftir. Bilgisayarlar\u0131n d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda a\u011fla\u015fmas\u0131 firmalar\u0131n ileti\u015fiminde, lojistikte, medyada, ev ya\u015fam\u0131nda ve daha bir\u00e7ok ba\u015fka alanda devrim niteli\u011finde de\u011fi\u015fimler yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Bili\u015fim, fark edilmese de \u00e7ama\u015f\u0131r makinesi, foto\u011fraf makinesi, m\u00fczik sistemleri gibi pek \u00e7ok ayg\u0131ttaki g\u00f6m\u00fcl\u00fc sistemler (ing.: embedded systems) vas\u0131tas\u0131yla g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n bir par\u00e7as\u0131 haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n
Bilgisayarlar b\u00fcy\u00fck veri y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131 k\u0131sa s\u00fcrede y\u00f6netebilir, depolayabilir, payla\u015fabilir ya da i\u015fleyebilirler. Bunu sa\u011flayabilmek i\u00e7in karma\u015f\u0131k donan\u0131m ve yaz\u0131l\u0131m sistemleri gereklidir. Bu sistemlerin tasar\u0131m\u0131 ve geli\u015ftirilmesi de bili\u015fim biliminin ara\u015ft\u0131rma alan\u0131na girer. Vikipedi’nin kendisi bu tip karma\u015f\u0131k bir sisteme \u00f6rnek verilebilir.<\/p>\n
Bilgisayar sistemlerinin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 fayda algoritmik i\u015flemleri b\u00fcy\u00fck veri y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131na y\u00fcksek bir h\u0131zda uygulayabilmeleridir. \u0130nsan zek\u00e2s\u0131 buna kar\u015f\u0131l\u0131k bili\u015fsel (ing.: cognitive) alg\u0131lama (\u00f6rne\u011fin eksik bilgi ile karar alabilme, \u015fekil, y\u00fcz vb. tan\u0131ma) bak\u0131m\u0131ndan bilgisayarlara g\u00f6re \u00e7ok daha \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. Buna benzer konular yapay zek\u00e2 alan\u0131nda ara\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Bu ara\u015ft\u0131rma alanlar\u0131n\u0131n baz\u0131lar\u0131nda \u00f6nemli sonu\u00e7lar elde edilmi\u015f olsa da hen\u00fcz insan zek\u00e2s\u0131n\u0131n tam bir simulasyonundan s\u00f6z etmeye imk\u00e2n yoktur.<\/p>\n
Bili\u015fim bilimi genel olarak her t\u00fcr mekanik hesap ve bilgi i\u015flevleri inceleyen bir bilimdir. \u00d6nemli olan kuramsal b\u00f6l\u00fcmlerinden baz\u0131lar\u0131 bunlard\u0131r:<\/p>\n
Bilgisayar programc\u0131l\u0131\u011f\u0131
\nHesap kuram\u0131
\nBi\u00e7imsel dil kuram\u0131 ve Otomat kuram\u0131
\nBilgisayar bilimine bazen bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi denilir ki, bunlar ayn\u0131 de\u011fildir. Bilgisayar bilimi, di\u011fer dillerde kullan\u0131lan “computer science” ya da “Informatik” (Bili\u015fim) s\u00f6zc\u00fcklerin manas\u0131na daha yak\u0131nd\u0131r ve bilim olarak, m\u00fchendislikten genelde daha soyut konular\u0131 inceler.<\/p>\n
Bili\u015fim bilimi hesaplama, bilgi verme ve yaz\u0131l\u0131m ve donan\u0131m \u00fczerindeki i\u015flemler \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Pratikte bilgisayarlarla ilgili konular\u0131 kapsar. Algoritmalar, form\u00fcl yap\u0131lar\u0131, bilgisayar dilleri, yaz\u0131l\u0131m ve bilgisayar donan\u0131mlar\u0131 bu konulardan belli ba\u015fl\u0131 olanlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bili\u015fim, bili\u015fim bilimi ya da bilgisayar bilimi,[1] bilgi ve hesaplaman\u0131n kuramsal temellerini ve bunlar\u0131n bilgisayar sistemlerinde uygulanabilmeleri sa\u011flayan pratik teknikleri ara\u015ft\u0131ran bir yap\u0131sal bilim dal\u0131d\u0131r. Bili\u015fimciler ya da bilgisayar bilimcileri bilgi olu\u015fturan, tan\u0131mlayan ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren algoritmik s\u00fcre\u00e7ler icat edip, kompleks sistemleri tasarlamak ve modellemek i\u00e7in uygun soyutlamalar form\u00fcle ederler.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":395,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[227,226,225,85],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/burakcaliskan.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/394"}],"collection":[{"href":"https:\/\/burakcaliskan.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/burakcaliskan.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/burakcaliskan.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/burakcaliskan.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=394"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/burakcaliskan.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/394\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":397,"href":"https:\/\/burakcaliskan.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/394\/revisions\/397"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/burakcaliskan.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/395"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/burakcaliskan.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=394"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/burakcaliskan.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=394"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/burakcaliskan.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=394"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}